Aan de naam van de Madame Jeanette is al te merken: dit is een peper met karakter. Persoonlijkheid, geschiedenis en reputatie komen samen in deze kleine, vurige vrucht. Ze komt uit Suriname, en is al generaties lang een vaste waarde in de Nederlandse keuken. Je vindt haar bij elke toko, soms ook in de supermarkt, en steeds vaker op het bord van de hetepeperfan.
Een naam met een verhaal
Over de herkomst van de naam bestaat geen zekerheid. Jeanette kan dus net zo goed een kokkin zijn geweest, als een peperverkoopster op de markt van Paramaribo. De spicy lezing is de populairste: deze madame was een dame van bedenkelijke zeden die bekendstond om haar vurigheid.
De wetenschappelijke naam van de peper is Capsicum chinense. Maar dat is een familienaam, die ook gegeven is aan bijvoorbeeld habanero’s en Scotch bonnets. Verder is die naam eigenlijk verkeerd: chinense komt van Chinees, en deze pepers zijn net zo Chinees als boerenkool en de Elfstedentocht. Wij houden het hier daarom op “Jeanette”; in het Engels heet ze lemon habanero.
Verschijning en kenmerken
Heel wat pepers die als Madame Jeanette worden aangeduid (en verkocht), zijn het in feite niet. Een echte Madame Jeanette is langwerpig, grillig van vorm (gedraaid, gekreukt, gedeukt) en geel van kleur Sommige kwekers noemen ook rode verwanten binnen de Capsicum chinense-groep “Madame Jeanette”, maar botanisch zijn dat vaak varianten of kruisingen.
De Surinaamse peper lijkt vooral sterk op de adjuma, waar wél rode varianten van bestaan. Een belangrijk verschil is dat de adjuma kleiner en ronder van vorm is – en een stuk heter.
Een echte is geel
Hitte en verleiding
Qua hitte is de afstand tussen de Madame Jeanette en de jalapeño geen stap maar een sprong. Met een Scoville-waarde die oploopt tot 350.000, is dit een dame om mee op te passen. Bescherming dragen als je ermee aan de slag gaat.
De Madame mag haar naam dan ontlenen aan de hitte, wat haar typeert – en onweerstaanbaar maakt – zijn smaak en geur. Zoet en fruitig, met tonen van mango, ananas en citrus, bijna misleidend zacht. Je komt zo in de verleiding om een flinke hap te nemen uit die heerlijke vrucht. Zeker laten weten hoe het was als je eraan toegegeven hebt.
Onweerstaanbaar
Madame Jeanette in de Surinaamse keuken
In de Surinaamse en Caribische keuken wordt de Madame Jeanette vaak meegekookt in stoofpotten en soepen, of verwerkt tot sambal. Daarbij gaat het meer om smaak dan om hitte. De peper blijft ook niet altijd zitten in het gerecht.
Zelf koken met Madame Jeanette? Maak Surinaamse kippenleversambal, rijst met bakbanaan, Surinaamse bami met kip, sambal met aardappel, Sticky Spicy Kip of een romige masala. Of denk buiten de gebaande paden en maak pizza, noodles, aioli of cake met de fruitige peper. Meer recepten met Madame Jeanette vind je hier en hier.
Madame Jeanette in de hete saus
Het fruitige karakter maakt de peper ook geschikt voor in de hete saus. Voorbeelden van (Nederlandse) hotsauce met Madame Jeanette:
- Madame J van Naskip Hot Sauce, met rechtstreekse Surinaamse link
- Faja Punch van Dokter Worst (Nondedju!), een ode aan de Surinaamse sambal
- Mango-Ananas Hot Sauce van Saus Met Pit, die vol inzet op het fruit
Je ziet het niet vaak, de Madame Jeanette in hete saus (en nog minder in sojasaus). Daarvoor is ze eigenlijk té fruitig, en dat combineert niet altijd goed. Vergelijk het met een kleurrijke vriendin met uitgesproken karakter – past niet op elk feest, maar maakt op de juiste plek het feest compleet.
Meer over de Madame Jeanette
Meer lezen en leren over deze Surinaamse superpeper doe je bij
Madame Jeanettemuziek
Slotakkoord: De Kleine Opstand – Madame Jeanette (2025)
